خانه / سبک زندگی / دکوراسیون / کرسی، گرما بخش دکوراسیون خانه ایرانی
کرسی، گرما بخش دکوراسیون خانه ایرانی

کرسی، گرما بخش دکوراسیون خانه ایرانی

کرسی، گرما بخش دکوراسیون خانه ایرانی

اتاق کرسی در مجموعه زمستان نشین و اغلب در گوشه‌ های این بخش که در و پنجره کمتری به حیاط دارند، ساخته می‌ شده تا در زمستان با بستن در و پنجره‌ ها بتوان آن را گرم کرد. در وسط اتاق، چال کرسی قرار داشته و ابعاد اتاق تابع ابعاد آن بوده، چون دیواره‌ های آن برای تکیه دادن مورد استفاده قرار می‌ گرفته‌ اند. این فضا در همه خانه‌ های اقلیم سرد و کوهستانی وجود دارد. این اتاق در مناطق پر شیب در پشت اتاق‌ ها و داخل کوه کنده می‌ شده و فاقد پنجره بوده است.

کرسی

اتاق کرسی در معماری ایرانی

این بخش در خانه‌ هایی که حیاط بیرونی داشتند،‌ گاه روی محور اصلی که شکم دریده یا چلیپا بوده نیز قرار می‌ گرفته است. در خانه حیدرزاده تبریز اتاق کرسی الگوی شکم دریده دارد. که با توجه به استفاده این اتاق در شب و در بخش‌ های خصوصی خانه تزیینات مفصلی ندارد. در خانه پیرنیا در نایین این اتاق با استقرار در محور اصلی، تزییناتی بسیار ظریف با لایه کاری گچی دارد.

کرسی

وسیله‌ ای است که در بیشتر مناطق سرزمین ایران از دیر هنگام برای گرم ماندن در زمستان مورد استفاده قرار می‌ گرفته است. یک مکعب تو خالی چوبی که فقط سقف و کف دارد را تصور کنید که روی آن را با لحاف پنبه‌ ای ضخیم و بزرگی بپوشانند و داخل آن منقلی بگذارند که حدود یک کیلو ذغال سرخ شده قرار دارد.

کرسی

کرسی

ساختار کرسی

با چهار پایه ای (میزی) از چوب به اندازه ۱*۱ متر و بیشتر و گاهی مستطیل تشکیل شده بود که حدود سه وجب بلندی داشته، روی آن را با لحافی بزرگ در اندازه های ۴*۴ یا ۷*۷ متر و گاهی بیشتر یا کمتر می پوشاندند. سپس روی لحاف را با جاجیم، ترمه و یا چادر شب سفید تزئین کرده و به تناسب بزرگی و کوچکی کرسی، مجمعه ای مسی برای قرار دادن چراغ، سماور و ظروف خوراکی ها روی آن قرار می دادند.

کرسی

کرسی شب یلدا

اطراف آن را تشک و پشتی گذاشته و به زیر آن می نشستند.معمولا در خانه های طبقه متوسط و اعیان، دو کرسی موجود بود.یکی برای اهل خانه در اتاقی دیگر و یکی در اتاق پذیرایی برای مهمانان قرار داده می شد. تشک معمولا کوتاه تر اما پهن تر از تشک .معمولی بود به طوری که با قرار گرفتن در چهار طرف آن، لبه ها روی هم نیافتاده و ناهموار و ناراحت نباشد

آتش کرسی

در زیر این میز و تشکیلاتی که وصفش رفت، یک منقل قرار می گرفت که حرارت مطبوع زیر آن را تامین می کرد و آماده کردن آن هم روشی مخصوص به خود داشتابتدا ته و درز های منقلی را با گچ خیس کرده کاملا می پوشاندند. سپس داخل آنرا خاکستر الک کرده می ریختند و وسط خاکسترها را گود کرده، خاکه ذغال ریخته، آتش ذغال می گذاشتند و باد می زدند تا آتش ذغال به خاکه ذغال ها برسد سپس به آهستگی و ملایمت روی آنرا با کف گیر خاکستر داده، خاکسترهای دور منقل را به دور خاکه ها و آتش رو برگردانده، فشرده و صاف می کردند. سپس منقل را برای از بین رفتن بوی ذغال مدتی در فضای آزاد باقی گذاشته و سپس زیر آن می گذاشتند.

کرسی

آتش کرسی

در الگوی کرسی، جریان گرمایشی بدن به گونه‌ ای تنظیم می‌شود که بدن از راه‌ پا گرما را دریافت و از طریق سر گرما را از دست می‌ دهد. این جریان گرما در بدن باعث بکار افتادن عروق و تقویت سیستم دفاعی بدن می‌ شود.هر چند ساعت یکبار یک لایه از خاکستر روی آنرا پس زده، آتشش را تند می کردند. 

کرسی

کرسی و شب یلدا

این روش آتش کردن مخصوص اولین منقلی بود که زیر آن قرار داده می شد، از اینجا به بعد، هربار منقل را “خاکه رو خاکه” می کردند. به این ترتیب که آتش باقیمانده ته منقل را با خاک انداز برداشته، خاکه تازه در منقل ریخته، آتش را مجددا رویش می ریختند و خاکستر می دادند.

کرسی

کرسی شب چله

چاله کرسی

معمولا در میان خانواده های بی بضاعت که توانایی تهیه منقل نداشتند مرسوم بود که البته شرط آن هم داشتن اتاقی بود که “زیر پر” باشد و بتوان در آن چاله ای کند. این چاله را در محل مورد نظر می کندند دورش را گچ کشیده و صاف می کردند و آتش را در آن درست کرده، کرسی را رویش بر می گرداندند. (در این روش لازم بود که میز کرسی بر روی پایه های کناری بالا زده شود و پس از آماده شدن آتش سر جای خود قرار گرفته و به اصطلاح برگردانده شود.)

کرسی

چاله کرسی

از آنجایی که این شیوه بیشتر به کار فقرا می آمد و این خانواده ها توانایی دو جا آتش روشن کردن نداشتند، از داخل به وسط سقف کرسی قلابی نصب می کردند که دیزی آبگوشت خود را که غذای هر روزه ایشان بود بر آن آویخته و همان زیر آن را می پختند.این سیستمی است که صدها بلکه هزاران سال است که ایرانیان را از گزند زمستان‌ های بسیار سرد حفظ ‌کرده است.

منبع:

چیدانه 

جوابی بنویسید